Europa moet klimaatactie versnellen (copy)

In de afgelopen maanden lijkt de opwarming van de aarde in een nieuwe versnelling te gaan. Niet eerder werd er zo weinig zee-ijs rond Antarctica gemeten en was de Atlantische Oceaan zo abnormaal warm. Ook in Nederland werd weer een droogterecord gevestigd, terwijl we om de oren werden geslagen met nieuwe hitterecords en bosbranden over de hele wereld. Des te alarmerender is de boodschap waarmee een groep vooraanstaande klimaat­weten­schap­pers begin juni kwam. Niet alleen concluderen ze dat de aarde al 1,26 graad is opgewarmd in 2022, ook berekenden ze hoeveel ton broeikasgassen we nog kunnen uitstoten om onder de 1,5 graden opwarming te blijven, het zogenaamde koolstofbudget. Helaas hebben ze slecht nieuws: dat budget is in de afgelopen drie jaar gehalveerd. Willen we 50% kans houden om onder de 1,5 graden opwarming te blijven, maar blijven we op de huidige voet doorgaan, dan is ons budget binnen vijf jaar op. Dit alles is een drama dat zich in slow motion ontrolt, terwijl we de oplossing allemaal kennen: het versnellen en intensiveren van onze klimaatactie. Vandaar ook dat we in Europa een Klimaatwet hebben en wetten om die uit te voeren. Europa koerst af op -55% uitstoot in 2030 en klimaatneutraliteit in 2050. Hoewel het al vechten was voor deze ambitie, is de bittere waarheid dat ook dit onvoldoende is. Want eigenlijk moet de wereld dit pad volgen. Europa, als rijk continent en historisch gezien een zeer grote uitstoter, heeft de verantwoordelijkheid om sneller te gaan. Gelukkig is die kans nog niet verkeken, want de Europese Kimaatwet verplicht Europa ook om een 2040 doel te stellen. Daarbij heeft het Europees Parlement afgedwongen dat er, naast haalbaarheid, moet worden gekeken naar het wereldwijde koolstofbudget en een eerlijke verdeling, gelet op onze positie in de wereld. Om dit te realiseren is er een adviesraad opgericht, de Europese Wetenschappelijke Adviesraad inzake Klimaatverandering. Zij bracht in juni haar advies uit. Pijnlijk genoeg stelt de adviesraad dat – gelet op verschillende ethische principes – een eerlijk klimaatdoel voor Europa niet haalbaar is. Eigenlijk heeft Europa haar eerlijke koolstofbudget al gebruikt. Volgens de raad moet Europa daarom haar uitstoot in 2040 zo veel als mogelijk terug-dringen en een reductiedoel stellen van 90-95%. Dat komt in de buurt van wat ook de VN al eerder heeft gezegd: rijke landen moeten eigenlijk in 2040 al klimaatneutraal zijn. Nederland is hierop uiteraard geen uitzondering. Dit zeggen we als Europese Groenen al jaren, maar helaas is er een groot verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Zoals we de slag om het 2030-doel verloren, zo zal ook de discussie over het 2040-doel heel moeilijk worden. Dat begint al met het voorstel van de Europese Commissie, waar wordt voorgesorteerd op een doel tussen de 65% en 90%. Afhankelijk van het scenario dus ruim onder het wetenschappelijke advies. Het komend jaar wordt daarom belangrijk voor de geloofwaardigheid van Europa. Want ook in de rest van de wereld kijken ze naar ons. Europa zal moeten laten zien dat het er alles aan zal doen om bijna, of zelfs volledig, klimaatneutraal te zijn in 2040. Alleen dat zal andere landen over de streep trekken om ook te versnellen. Of dat voldoende gaat zijn voor 1,5 graad is de vraag, maar elke versnelling telt.